In de afgelopen jaren is een duidelijke beweging zichtbaar geworden binnen de Nederlandse gezondheidszorg, waarbij kwaliteit en doelmatigheid van zorg voor de patiënt worden nagestreefd. Zo richt het Integraal Zorgakkoord op het aanbieden van Passende Zorg, waarbij wordt ingezet op waardegedreven zorg die samen met en gezamenlijk rondom de patiënt tot stand komt. Uit de samenwerking, transparantie en innovatie die hiervoor nodig is, lijkt ook een steeds belangrijkere rol weggelegd voor regionale samenwerking.
In de regio Zuidoost-Brabant is een dergelijk zorgnetwerk al ingericht; het Nederlands Hart Netwerk (NHN). Binnen dit samenwerkingsverband zijn zorgaanbieders uit de 1ste, 2de als 3de lijn betrokken. Het NHN heeft als doel om de hoogste patiëntwaarde te bieden voor patiënten met een hartaandoening. Deze doelstelling sluit aan bij de gedachte van Value-Based Health Care (VBHC). In de cardiologische zorg bestaat al veel aandacht voor het verzamelen en meten van uitkomstindicatoren. De stap naar het verbeteren van de kwaliteit van zorg moet echter vaak nog gezet worden. Daarbij is nog weinig kennis beschikbaar over het succesvol toepassen van netwerkzorg in Nederland. In het kader van het programma ‘Uitkomstgericht organiseren en betalen’ is door ZonMw daarom een subsidie toegekend aan het Catharina Ziekenhuis, ten behoeve van activiteiten binnen het samenwerkingsverband NHN, om dit probleem te ondervangen, door het op gestructureerde wijze beschikbaar stellen van geleerde lessen over de uitkomstgerichte organisatie- en verbeteraanpak van het NHN in de hele zorgketen en bijbehorende uitdagingen.
Het volledige rapport en bijbehorende bijlagen zijn als PDF te downloaden.
Naast het succesvol toepassen van kwaliteitsinformatie blijkt ook het inzichtelijk krijgen van kosteninformatie nog uitdagend. In een addendum is ter aanvulling op de handreiking beschreven welke werkwijze het NHN gebruikt heeft in samenwerking met zorgverzekeraars VGZ en CZ voor het in kaart brengen van kostengegevens.
Ook het addendum is als PDF te downloaden.
De primaire methodiek van het NHN is gebaseerd op het idee van VBHC. Hierin is voor ieder ziektebeeld waar het NHN op richt (atriumfibrilleren (AF), hartfalen (HF), coronairlijden (CL) en kleplijden (KL)) reeds stapsgewijs een transmurale zorgstandaard ontwikkeld binnen een netwerk van betrokken zorgprofessionals, onder andere cardiologen, verpleegkundigen, huisartsen en hun praktijkondersteuners (POH’ers). Na de ontwikkeling en implementatie hiervan als regionale transmurale afspraak (RTA) volgt een continu verbeterproces, waarbij een Plan-Do-Check-Act (PDCA) cyclus wordt doorlopen. In de figuur hiernaast, uit het artikel van Theunissen et al. (2023), wordt de PDCA-cyclus zoals gebruikt door het NHN visueel toegelicht.
In deze handreiking zijn patiënt-relevante uitkomsten en zorgkosten in kaart gebracht en zijn veranderingen tussen de periode voorafgaand en volgend op de implementatie van de RTA’s van het NHN in beeld gebracht. Hiermee wordt niet alleen inzicht verkregen in de effectiviteit en kosteneffectiviteit van het NHN, maar geeft dit ook een beeld van veranderingen in de patiëntwaarde voor patiënten die behandeld worden binnen het samenwerkingsverband van het NHN in de regio Zuidoost-Brabant. Daarnaast is ook het perspectief van zowel zorgprofessionals als patiënt(vertegenwoordiging) meegenomen bij de evaluatie van de aanpak van het NHN. Deze aanpak wordt hieronder verder toegelicht.
Uit de evaluatie van patiënt-relevante uitkomsten blijkt een daling in mortaliteit en het percentage opnames voor patiënten met HF. Echter, de opnameduur is langer geworden sinds de toepassing van uniforme RTA’s. Daarnaast zien we terug dat, hoewel uitkomsten niet significant verbeterd zijn voor patiënten met CL, de zorgzwaarte van deze patiëntgroep is toegenomen over tijd. Data-aanlevering van zorgkosten en/of -consumptie, waarbij inzicht verkregen is in de belangrijkste kostendrijvers tijdens het zorgproces, laat daarbij zien dat de routes die voor deze subsidie belopen zijn door het NHN werkbaar zijn om inzicht te krijgen in patiënt-relevante indicatoren om daarmee een beeld te krijgen in veranderingen van de patiëntwaarde sinds de implementatie van de RTA’s binnen de regio Zuidoost-Brabant.
Daarnaast worden in deze handreiking ook de resultaten besproken van de evaluatie onder zorgprofessionals over de aanpak van het NHN. Uit deze evaluatie blijkt onder andere dat sinds de implementatie van de RTA’s van het NHN:
- Zorgverleners zich meer betrokken voelen bij het gehele zorgproces van de patiënt;
- Zorgverleners ervaren meer kennis te hebben over richtlijnen voor de zorg van hartpatiënten;
- Zorgverleners ervaren voldoende feedback te ontvangen vanuit het NHN.
- De ontwikkeling van een enquête voor patiënten na een (farmacologische) cardioversie;
- Verbeterde informatievoorziening voor de patiënt, door het reviseren van patiëntinformatiefolders en het accentueren van plussen en minnen in nieuwsberichten vanuit het NHN;
- Het verbeteren van communicatie tussen de stuurgroep, de Patiënten Advies Raad (PAR) en de patiëntpanels.
In het overzicht hieronder worden de belangrijkste faciliterende (‘wat werkt wel’) en belemmerende factoren (‘wat werkt (nog) niet’) over de uitkomstgerichte organisatie- en verbeteraanpak van het NHN in de gehele zorgketen gepresenteerd. Daarbij wordt een opsplitsing gemaakt tussen factoren die betrekking hebben op de evaluatie van de impact op patiënt-relevante uitkomsten en zorgkosten (ofwel effectiviteit en kosteneffectiviteit van het NHN), factoren die betrekking hebben op de inbedding van het patiëntperspectief binnen het NHN, en factoren die betrekking hebben op de aanpak van het NHN richting zorgprofessionals binnen het zorgnetwerk.
